DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli
Hükümler Oda ve Birlik organlarının seçim esasları
Madde
40 - Odaların ve birliğin organ seçimleri gizli oyla
yapılır ve seçim işlemleri aşağıdaki esaslara göre yargı gözetimi
altında gerçekleştirilir.
Seçim
yapılacak Genel Kurul toplantısından en az 15 gün önce oda ve Birlik
seçimleri için üyeleri belirleyen liste, toplantının gündemi, yeri,
günü, saati ile çoğunluk olmadığı takdirde yapılacak ikinci toplantıya
dair hususları belirten bir yazıyla birlikte üç nüsha olarak o yer ilçe
seçim kurulu başkanına tevdi edilir. Bir yerde birden fazla ilçe seçim
kurulu bulunduğu takdirde görevli ilçe seçim kurulu, Yüksek Seçim
Kurulunca belirlenir. Toplantı tarihlerinin, gündemde yer alan diğer
konular gözönünde bulundurularak, görüşmelerin, bir cumartesi günü
akşamına kadar sonuçlanmasını ve seçimlerin ertesi günü olan pazar
gününün dokuz-onyedi saatleri arasında yapılmasını sağlayacak şekilde
düzenlenmesi zorunludur.
Hakim, gerektiğinde
ilgili kayıt ve belgeleri de getirip incelemek suretiyle varsa
noksanları tamamlattırdıktan sonra seçime katılacak üyeleri belirleyen
liste ile yukarıdaki fıkrada belirtilen diğer hususları onaylar.
Onaylanan liste ile toplantıya ait diğer hususlar oda ve Birlik ilan
yerlerinde asılmak suretiyle üç gün süre ile ilan edilir.
İlan
süresi içinde listeye yapılacak itirazlar hakim tarafından incelenir
ve en geç iki gün içinde kesin karara bağlanır.
Bu
suretle kesinleşen listeler ile toplantıya ait diğer hususlar
onaylanarak ilgili oda veya Birliğe gönderilir.
Hakim,
kamu görevlileri veya aday olmayan üyeler arasından bir başkan ile iki
üyeden oluşan bir seçim sandık kurulu tayin eder. Aynı şekilde ayrıca
üç yedek üye de belirler. Seçim sandık kurulu başkanının yokluğunda
kurula en yaşlı üye başkanlık eder.
Seçim
sandık kurulu, seçimlerin kanunun öngördüğü esaslara göre yürütülmesi,
yönetimi ve oyların tasnifi ile görevli olup bu görevleri seçim ve
tasnif işleri bitinceye kadar aralıksız olarak devam eder.
Dörtyüz
kişiden fazla üye bulunması halinde her dörtyüz kişi için bir oy
sandığı bulunur ve her seçim sandığı için ayrı bir kurul oluşturulur.
Seçimlerde kullanılacak araç ve gereçler ilçe seçim kurulundan sağlanır
ve sandıkların konacağı yerler hakim tarafından belirlenir.
Seçimlerde,
üyeler bağımsız aday olabilecekleri gibi, aralarında oluşturacakları
grupların listelerinden de aday olabilirler. Kurul üyelikleri ve Birlik
Genel Kurul temsilcilikleri için ayrı oy pusulaları oluşturulur. Oy
pusulalarında, grup listelerinden aday olanlar ilgili grup ismi altında,
bağımsız adaylar ise ayrıca listelenir. Oy pusulaları, hangi kurul
üyeliği için hangi grup ya da bağımsız adaya oy verileceğini gösterecek
şekilde hazırlanır, grup isimlerinin ve bağımsız adayların adları
yanına işaret konacak kare şeklinde kutulara yer verilmek suretiyle
çoğaltılır, ilçe seçim kurulu mührü ile mühürlendikten sonra kullanılır.
Oylar pusulada yer alan grup ya da bağımsız adayların ismi yanındaki
kutu işaretlenmek suretiyle kullanılır. Oy verme işlemi, gizli oy açık
tasnif esaslarına göre yapılır. Üye listesinde adı yazılı bulunmayan
meslek mensubu oy kullanamaz. Oylar, oy verenin kimliğini resmi
kuruluşlarca verilen belgeyle ispat etmesinden ve listedeki isminin
karşısındaki yeri imzalamasından sonra kullanılır. Oylar, üzerinde ilçe
seçim kurulu mührü bulunan ve oy verme sırasında sandık kurulu başkanı
tarafından verilecek zarflara konulmak suretiyle kullanılır. Mühürsüz
oy pusulası ve zarfla kullanılan oylar geçersiz sayılır.
Seçime
katılan grupların ve bağımsız adayların adları alt alta ve aldıkları
geçerli oy hizalarına yazılır. Grupların oy sayıları, önce bire, sonra
ikiye, sonra üçe… şeklinde devam edilmek suretiyle, yedekler dahil o
kurulun çıkaracağı üye ve Birlik Genel Kurul temsilcisi sayısına
ulaşıncaya kadar bölünür. Elde edilen paylar ile bağımsız adayların
aldıkları oylar ayrım yapılmaksızın en büyükten en küçüğe doğru
sıralanır. Kurul asil ve yedek üyelikleri ile Birlik Genel Kurul asil ve
yedek temsilcilikleri, gruplara ve bağımsız adaylara rakamların
büyüklük sırasına göre tahsis olunur. Son kalan üye veya temsilcilik
için oyların eşit olması halinde, bunlar arasında ad çekilmek suretiyle
tahsis yapılır. Kurul üyeliği ve Birlik Genel Kurulu temsilciliklerinin
gruplara tahsisi oy pusulasında yer verilen sıralamaya göre yapılır.
Üyeler,
oda veya birlik yönetim, denetleme ve disiplin kurullarından sadece
birinde görev alabilirler.[1]
Seçim
süresinin sonunda seçim sonuçları tutanakla tesbit edilip seçim sandık
kurulu başkan ve üyeleri tarafından imzalanır. Birden fazla sandık
bulunması halinde tutanaklar, hakim tarafından birleştirilir.
Tutanakların birer örneği seçim yerinde asılmak suretiyle geçici seçim
sonuçları ilan edilir. Kullanılan oylar ve diğer belgeler tutanağın bir
örneği ile birlikte üç ay süreyle saklanmak üzere ilçe seçim kurulu
başkanlığına tevdi edilir.
Seçimin
devamı sırasında yapılan işlemler ile tutanakların düzenlenmesinden
itibaren iki gün içinde seçim sonuçlarına yapılacak itirazlar, hakim
tarafından aynı gün incelenir ve kesin olarak karara bağlanır. İtiraz
süresinin geçmesi ve itirazların karara bağlanmasından hemen sonra hakim
yukarıdaki hükümlere göre kesin sonuçları ilan eder ve ilgili oda ile
birliğe bildirir.
(Mülga)[2]
Hakim,
seçim sonuçlarını etkileyecek ölçüde bir usulsüzlük veya kanuna aykırı
uygulama sebebiyle seçimlerin iptaline karar verdiği takdirde, süresi
bir aydan az ve iki aydan fazla olmamak üzere seçimin yenileneceği
pazar gününü tespit ederek oda ve Birliğe bildirir. Belirlenen günde
yalnız seçim yapılır ve seçim işlemleri bu madde ile kanunun öngördüğü
diğer hükümlere uygun olarak yürütülür.
İlçe
seçim kurulu başkanı hakime ve seçim sandık kurulu başkanı ile
üyelerine, Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında
Kanunda belirtilen esaslara göre ücret ödenir. Bu ücret ve diğer seçim
giderleri Birlik ve ilgili odaların bütçelerinden karşılanır.
Seçimler
sırasında sandık kurulu başkan ve üyelerine karşı işlenen suçlar, kamu
görevlilerine[3] karşı işlenmiş
gibi cezalandırılır.
Seçimlerin
düzen içerisinde ve sağlıklı biçimde yürütülmesi amacıyla hakimin ve
sandık kurulunun aldığı tedbirlere uymayanlara eylemin ağırlığına göre
bu Kanunda yazılı disiplin cezaları verilir.
Oda
ve Birlik Organlarının Denetimi
Madde 41
- Maliye Bakanlığı oda ve Birlik organlarının görevlerini kanun
hükümlerine uygun olarak yapıp yapmadıklarını ve mali işlemlerini
hazırlayacağı yönetmelikte belirlenecek esaslara göre denetlemeye
yetkilidir.
Odalar, her yıl sonu
itibarıyla mevcut üyelerine ilişkin olarak Maliye Bakanlığınca talep
edilecek bilgileri, Ocak ayı sonuna kadar bildirmekle yükümlüdür.[4]
Odalar
ve Birlik her yılın faaliyet raporlarını ve mali tablolarını izleyen
yılın Ocak ayı sonuna kadar internet sitelerinde yıl sonuna kadar
kalmak üzere yayımlar.[5]
Odaların
ve Birliğin Yurt Dışında Temsili
Madde
42 - Odaları veya Birliği temsil etmek üzere
milletlerarası toplantı ve kongrelere katılmak, Maliye Bakanlığı’nın
iznine tabidir.
Meslek
Sırları
Madde 43 -
Meslek mensupları ve bunların yanlarında çalışanlar, işleri dolayısıyla
öğrendikleri bilgi ve sırları ifşa edemezler, çeşitli kanunlarla
muhbirlere tanınan hak ve menfaatlerden faydalanamazlar. Ancak, suç
teşkil eden hallerin yetkili mercilere duyurulması mecburidir. Adli veya
idari her türlü inceleme veya soruşturma birinci fıkra hükmünün
dışındadır. Tanıklık, sırrın ifşası sayılmaz. Yukarıdaki hükümler oda ve
Birlik personeli hakkında da uygulanır.
Mesleki
Geliştirme Eğitimi
Madde 44-
Meslek mensuplarının, mesleki faaliyetlerini fiilen devam ettirmeleri
için Birlik ve odalar tarafından düzenlenecek mesleki geliştirme ve
eğitim seminerlerine katılmaları zorunludur. Meslek içi eğitimle ilgili
konular, eğitim programları ve süreleri ile diğer hususlara ilişkin
usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.[6]
Yasaklar
Madde
45 - Serbest muhasebeci mali müşavirler bu
ünvanlarla, yeminli mali müşavirler ise bu ünvan ve tasdik yetkisiyle; 2
nci maddede yazılı işlerin yürütülmesi amacıyla gerçek ve
tüzelkişilere tabi ve onların işyerlerine bağlı olarak hizmet akdi ile
çalışamazlar, ticari faaliyette bulunamazlar, meslekle ve meslek onuru
ile bağdaşmayan işlerle uğraşamazlar. Yeminli mali müşavirler, eşi
(boşanmış dahi olsa) usul ve füruundan biri ve 3 üncü dereceye kadar
(bu derece dahil) kan ve sıhri hısımlarının veya bunların ortak
oldukları firmaların işlerine bakamazlar, yukarıda sayılan yakınlıktaki
akrabaları olan serbest muhasebeci mali müşavirlerin baktığı işleri
tasdik edemezler. Bilirkişilik, tasfiye memuru, hayri ve ilmi
kuruluşların yönetim kurulu üyeliği görevleri meslekle bağdaşmayan
işler sayılmaz. Birden çok meslek mensubu çalışmalarını; serbest
muhasebeci mali müşavirlik veya yeminli mali müşavirlik ortaklık bürosu
veya şirket şeklinde birleştirebilirler. Bu bürolarda yapılan
faaliyetler ticari faaliyet sayılmaz. Şirket şeklinde çalışılması
halinde, yapılan işlerden doğacak cezai sorumluluk işi yapan meslek
mensubuna aittir.[7]
Meslek
mensupları, iş elde etmek için reklam sayılabilecek faaliyetlerde
bulunamazlar. Tabela veya basılı kağıtlarında ruhsatname ile belirlenen
mesleki unvanları dışında başka sıfat kullanamazlar.[8]
Ücret
Madde
46 - Ücret meslek mensuplarının hizmetlerine karşılık
olan meblağı ifade eder. Ücretin asgari miktarı tarife ile belirlenir.
Tarifedeki asgari miktar altında ücret karşılığında iş kabulü yasak
olup, aksine hareket disiplin cezasını gerektirir. Her odanın yönetim
kurulu, her yıl ocak ayından geçerli olmak üzere[9]
serbest muhasebeci mali müşavirler ve yeminli mali müşavirlerin
yapacakları iş ve işlemler karşılığında alacakları ücretleri gösterir
birer tarife hazırlayarak Birliğe gönderir. Birlik yönetim kurulu, oda
yönetim kurullarının tekliflerini de gözönüne almak suretiyle çeşitli
odaları içine alacak grupları tespit ve gruplarda uygulanacak tarifeleri
hazırlayarak Maliye Bakanlığına gönderir. Maliye Bakanlığı tarifeyi
aynen veya gerekli gördüğü değişikliklerle tasdik eder. Tarifeler Resmi
Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girer. Yeni tarifenin tasdikine kadar
mevcut tarife hükmü uygulanır.
Görevle
İlgili Suçlar
Madde 47 -
Meslek mensupları, görevleri sırasında veya görevleri sebebiyle
işledikleri suçlardan dolayı, fiillerinin niteliğine göre Türk Ceza
Kanununun kamu görevlilerine[10]
ait hükümleri uyarınca cezalandırılırlar.
Disiplin
Cezaları
Madde 48 -
Mesleğin vakar ve onuruna aykırı fiil ve hareketlerde bulunanlarla,
görevlerini yapmayan veya kusurlu olarak yapan yahut da görevinin
gerektirdiği güveni sarsıcı hareketlerde bulunan meslek mensupları
hakkında, muhasebe ve müşavirlik hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesi
maksadı ile durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre aşağıdaki
disiplin cezaları verilir. Disiplin cezaları şunlardır :
a)
Uyarma; meslek mensubuna mesleğinin icrasında daha dikkatli davranması
gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir.
b)
Kınama; meslek mensubuna görevinde ve davranışında kusurlu sayıldığının
yazı ile bildirilmesidir.
c) Geçici olarak
mesleki faaliyetten alıkoyma; mesleki sıfatı saklı kalmak şartıyla altı
aydan az, bir yıldan çok olmamak üzere mesleki faaliyetten
alıkoymadır.
d) Yeminli sıfatını kaldırma;
yeminli mali müşavirin yeminli sıfatının kaldırılmasıdır.
e)
Meslekten çıkarma; meslek mensubunun ruhsatnamesinin geri alınarak bir
daha bu mesleği icra etmesine izin verilmemesidir. Mesleki kurallara,
mesleğin vakar ve onuruna aykırı fiil ve harekette bulunanlarla,
görevin gerektirdiği güveni sarsıcı harekette bulunan meslek mensupları
hakkında, ilk defasında uyarma, tekrarında ise kınama cezası
uygulanır. Görevini bağımsızlık, tarafsızlık ve dürüstlükle yapmayan
veya kusurlu olarak yapan veyahutta bu Kanunda yer alan mesleğin genel
prensiplerine aykırı harekette bulunan meslek mensupları için geçici
olarak mesleki faaliyetten alıkoyma cezası uygulanır. Tasdik yetkisini
gerçeğe aykırı olarak kullandığı Maliye Bakanlığınca ilk defa tespit
edilen ve rapora bağlanan yeminli mali müşavirler hakkında geçici
olarak mesleki faaliyetten alıkoyma, bu husus tekerrür edip bunun
mahkeme kararıyla kesinleşmesi halinde de yeminli sıfatını kaldırma
cezası verilir. Mükellefle birlikte kasden vergi ziyaına sebebiyet
verdikleri mahkeme kararı ile kesinleşen meslek mensuplarına, meslekten
çıkarma cezası verilir. Üç yıllık bir dönem içinde iki veya daha fazla
disiplin cezasını gerektiren davranışta bulunan meslek mensubuna, her
yeni suçu için bir öncekinden daha ağır ceza uygulanabilir. Beş yıllık
dönem içinde iki defa mesleki faaliyetten alıkoyma cezası ile
cezalandırılmasından sonra bu cezayı gerektiren fiili yeniden işleyen
meslek mensupları hakkında meslekten çıkarma cezası uygulanır. Disiplin
kurulları bir derece ağır veya bir derece hafif disiplin cezasının
uygulanmasına karar verebilirler. Takibat ve hüküm tesisi disiplin
soruşturması yapılmasına ve disiplin cezası uygulanmasına engel
değildir. Meslek mensubu hakkında savunması alınmadan disiplin cezası
verilemez. Yetkili disiplin kurulunun 10 günden az olmamak üzere verdiği
süre içinde savunma yapmayanlar, savunma hakkından vazgeçmiş
sayılırlar. Disiplin cezaları kesinleşme tarihinden itibaren uygulanır.
Ceza
Hükmü
Madde 49 - 3 üncü
maddenin birinci fıkrasına aykırı davrananlar hakkında altı aydan bir
yıla kadar hapis ve adli[11]
para cezasına hükmolunur.
12/4, 13,
15/4, 41/2, 43/1, 43/2 ve 45 inci maddenin birinci ve beşinci fıkrası
hükümlerine[12]
aykırı davranışta bulunanlar hakkında fiil daha ağır bir cezayı
gerektiren bir suç oluşturmadığı takdirde, yüz güne kadar adli para
cezasına hükmolunur.
12 nci
maddenin dördüncü fıkrasındaki hükme aykırı davranışta bulunan kişi
hakkında, fiil daha ağır cezayı gerektiren bir suç oluşturmadığı
takdirde, altı aydan bir yıla kadar hapis ve adli para cezasına
hükmolunur.[13]
Yönetmelikler
Madde
50 - Bu Kanunla ilgili olarak aşağıda belirtilen
hususlar çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir.
a)
Serbest muhasebeci mali müşavirlik ve yeminli mali müşavirliğe ait
çalışma usul ve esasları.
b) 7 nci maddeye göre
sınav için teşekkül ettirilecek komisyonun çalışma usulleri, sınav
esasları, sınavın konuları, serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli
mali müşavir yanında çalışma şekli, süresi (staj) ile ilgili diğer
hususlar.
c) Yeminli mali müşavirlerin tasdik
işlerine dair işlemler.
d) Müracaat usulleri.
e)
Ruhsat verilmesi ve unvanın kullanılması.
f)
Üye kayıt defteri, meslek kütüğü ve meslek sicil numarası.
g)
Üye aidatları.
h) Taşınmaz mallara sahip olma.
i)
Müşavirlik ve muhasebecilik ücretinin esasları.
j)
Meslek mensuplarınca tutulacak defter ve kayıtlar ile bunların
bildirim mecburiyeti.
k) Disiplin kovuşturması
yapılması konusunda karar verecek merci, disiplin cezalarını vermeye
yetkili merciler, disiplin cezalarına karşı yapılacak itirazın usul ve
şartları ve disiplinle ilgili diğer hususlar.
l)
Oda ve birlik personelinin istihdamı ve özlük hakları ile ilgili
hususlar.
m) Kanunun uygulaması ile ilgili diğer
hususlar.
n) Değerlendirme ve sınav
komisyonlarının[14] çalışma
usul ve esasları, bunların kimlerden oluşacağı, nerelerde ve ne zaman
çalışmaya başlayacakları ve diğer hususlar.
a,
b, c, j, k, l, m bentlerinde belirtilen yönetmelikler Odalar Birliğince
Birliğin kurulmasından itibaren bir yıl içinde hazırlanır. Maliye
Bakanlığının uygun görüşü alındıktan sonra Resmi Gazete’de yayımlanır.
(n)
bendinde belirtilen yönetmelik en geç altı ay içinde Maliye
Bakanlığınca, diğer yönetmelikler Birlikçe, Birliğin kurulmasından
itibaren altı ay içinde çıkarılır.
Geçici
Madde 1- 1 Mart 1989 tarihi itibariyle;
a)
Kanunun 2 nci maddesinin (A) fıkrasında yazılı işleri bir işyerine
bağlı olmaksızın yapanlar veya yapmış olanlar,
b)
Kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisi almış olanlar ile kamu
kuruluşlarının veya bilanço usulünde defter tutan özel kuruluşların
muhasebe birimlerinde birinci derecede imza yetkisini haiz ve
muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinden veya mali denetiminden
sorumlu olarak çalışmış olanlar, Kanunun 4 üncü maddesinde yazılı
nitelikleri taşımaları kaydıyla Kanunun 5 inci maddesinin (A/a) bendinde
yer alan öğrenim şartı aranmaksızın serbest muhasebeci olmaya hak
kazanırlar. Bunlar mali müşavir olarak faaliyette bulunamazlar ve bu
unvanı kullanamazlar. Serbest muhasebeci olmak isteyenler, daha önceki
çalışmalarını, bağlı oldukları vergi dairelerinden veya çalışmış
oldukları kurum ve kuruluşlardan alacakları belgelerle geçici kurulca
uygun görülecek mercie ibraz etmek ve Serbest Muhasebecilik İzin Belgesi
almak zorundadırlar. Kanunun yayımından itibaren maddenin (a) bendinde
belirtilenler 6 ay içinde, (b) bendinde belirtilenler ise 5 yıl içinde
Serbest Muhasebecilik İzin Belgesi veya ruhsatı almak için ilgili
mercie belgelerini ibraz etmek zorundadırlar. Bu sürelerden sonra
müracaat edilmesi halinde bu haktan yararlanılamaz. Serbest
Muhasebecilik İzin Belgesi, Birliğin teşkilinden sonra Serbest
Muhasebecilik Ruhsatı ile değiştirilir.
Geçici
Madde 2- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte,
Kanunun 4 üncü maddesindeki şartları taşımaları ve hukuk, iktisat,
maliye, işletme, muhasebe, bankacılık, kamu yönetimi ve siyasal
bilimler dallarından lisans seviyesinde veya diğer yükseköğretim
kurumlarından lisans seviyesinde mezun olmakla beraber, sayılan bu
bilim dallarından lisansüstü seviyesinde mezun olmaları şartıyla; a)
Türkiye genelinde mali denetim yapan kamu bankaları müfettişleri ile
kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisi almış olanlardan; bu
yetkilerini aldıkları tarihten itibaren en az 3 yıl kamu hizmetinde
çalışmış ve kamu hizmetinden ayrılmış olanlar ile hukuk, iktisat,
maliye, muhasebe, işletme, bankacılık, kamu yönetimi ve siyasal
bilimler dallarında en az 3 yıl öğretim üyeliği veya görevliliği yapmış
olanlar,
b) Kanunun 2 nci
maddesinin (A) fıkrasında yazılı işleri bir işyerine bağlı olmaksızın
en az 5 yıl yapanlar veya yapmış olanlar,
c)
Kamu kuruluşlarının veya bilanço usulünde defter tutan özel
kuruluşların muhasebe birimlerinde birinci derece imza yetkisini haiz
olarak muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinden veya mali
denetiminden sorumlu olarak en az 5 yıl çalışmış olanlar, Serbest
muhasebeci mali müşavir olmaya hak kazanırlar. Serbest muhasebeci mali
müşavir olmaya hak kazananlardan (a) ve (b) fıkrasında sayılanlar,
ilgili vergi dairelerinden veya ilgili kuruluşlardan alacakları çalışma
sürelerini tevsik eden belgeleri kanunun yürürlük tarihinden itibaren 6
ay içerisinde, (c) fıkrasında sayılanlar ise 5 yıl içerisinde yetkili
mercie ibraz etmek zorundadırlar. Bu maddede yazılı şartları
taşıyanlara geçici 4 üncü maddede belirtilen geçici kurul tarafından
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik İzin Belgesi düzenlenmek suretiyle,
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik unvanı verilir. İzin belgesi,
Birliğin kurulmasından sonra, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik
Ruhsatı ile değiştirilir.
Geçici
Madde 3- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte,
Kanunun 4 üncü maddesindeki şartları taşımaları ve 5 inci maddesinde
belirtilen konularda lisans seviyesinde veya diğer yükseköğretim
kurumlarından lisans seviyesinde mezun olmakla beraber, sayılan bu bilim
dallarından lisansüstü seviyesinde mezun olmaları şartıyla;
a)
Kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisi almış ve yeterlik sınavı
vermiş olanlarda, inceleme yetkisi aldıkları tarihten itibaren kamu
hizmetlerinde geçen süreleri ile kamu hizmetinden ayrıldıktan sonra
Maliye, Muhasebe ve işletme konularında geçen çalışma süreleri toplamı 8
yıl olanlar,
b) Hukuk, İktisat,
Maliye, İşletme, Bankacılık, Kamu Yönetimi ve Siyasal Bilimler
dallarından birinden profesör unvanı almış olanlar,
c)
En az 12 yıldan beri; Kanunun 2 nci maddesinin (A) fıkrasında yazılı
işleri, bir işyerine bağlı olmaksızın yapanlardan ve kamu kuruluşlarının
veya bilanço esasında defter tutan özel kuruluşların muhasebe
birimlerinde birinci derecede imza yetkisini haiz olarak sorumlu
bulunanlardan, son üç yıllık dönemde düzenledikleri beyannamelerle
ilgili mükelleflerin bilançolarının aktif toplamları yıllık ortalaması
10 milyar lirayı aşmış olanlar,
Yeminli
mali müşavir olmaya hak kazanırlar. Bunlara geçici 4 üncü maddede
belirtilen geçici kurul tarafından Yeminli Mali Müşavirlik İzin Belgesi
düzenlenmek suretiyle yeminli mali müşavir unvanı verilir. İzin belgesi
Birliğin teşkilinden sonra Yeminli Mali Müşavirlik Ruhsatı ile
değiştirilir.
Geçici
Madde 4- Odaların ve Birliğin teşkiline kadar bu
kuruluşlara verilen görevler Maliye Bakanınca oluşturulacak Geçici Kurul
tarafından yürütülür. Geçici Kurul; Maliye Bakanınca seçilecek on
üyeden oluşur. Kurul üyelerine verilecek huzur hakkı Maliye Bakanının
onayı ile belirlenir. Geçici Kurul Odaların ve Odalar Birliğinin
organlarının teşekkülüne kadar Maliye Bakanı tarafından uygun görülecek
il veya bölgelerde en az üç üyeden oluşacak Değerlendirme Komisyonları
kurar. Geçici madde hükümleri gereğince sınavsız Serbest Muhasebeci
Mali Müşavir olacaklar ile Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik sınavına
girmek isteyenler, kurulacak Değerlendirme Komisyonlarına müracaat
ederler. Değerlendirme Komisyonlarının verdiği karar üzerine sınava
girmeye hak kazananların sınavları, Odaların ve Odalar Birliğinin
kuruluşu tamamlanıncaya kadar Maliye Bakanı tarafından kurulacak Sınav
Komisyonları tarafından yapılır. Sınav Komisyonu, biri Maliye Bakanlığı
temsilcisi, ikisi de üniversite öğretim üyesi olmak üzere üç üyeden
oluşur. Birden fazla Sınav Komisyonları kurulabilir.
Geçici
Madde 5- Geçici 1, 2 ve 3 üncü maddelere göre hak
sahibi olup da bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte T.B.M.M. Üyesi veya
Belediye Başkanı oldukları için bu görevleri nedeniyle ilgili meslek
mensubu unvanını alamayanların bu görevlerinin bitiminden itibaren 1 yıl
içinde ilgili odaya başvurmaları halinde unvanları verilir.
Geçici
Madde 6- İlgili Devletlerce karşılıklılık şartı
sağlanıncaya kadar 8 inci madde hükmünden faydalanamayan yabancı serbest
muhasebeci mali müşavirler, bu Kanunun yürürlük tarihini takibeden
yılın sonuna kadar işlerine devam edebilirler.
Geçici
Madde 7- Birlik kurulup faaliyete geçinceye kadar bu
Kanunun uygulanması ile ilgili giderler Maliye Bakanlığı bütçesinden
karşılanır.
Geçici
Madde 8- Bu Kanunun 22 nci maddesine göre seçilecek
Yönetim Kurulu üyelerinde odaların kurulmasından itibaren 6 yılı için, 5
yıllık kıdem şartı aranmaz.
Geçici
Madde 9- Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte;
a)
Türkiye genelinde mali denetim yapan kamu bankalarının müfettişleri
ile kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisi almış olanlardan, bu
yetkilerini aldıkları tarihten itibaren kamu kurum ve kuruluşlarında
sekiz yıllık hizmet süresini dolduranlar ile 5 inci maddenin birinci
fıkrasının (a) bendinde sayılan konularda en az sekiz yıl öğretim üyesi
veya görevlisi olarak çalışmış olanlar için serbest muhasebeci mali
müşavirlik,
b) Kanunları uyarınca
vergi inceleme yetkisini almış ve mesleki yeterlilik sınavını vermiş
olanlardan 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen
süreyi tamamlamış olanlar ile aynı maddenin ikinci fıkrasında sayılan
konularda profesörlük unvanını almış olanlar için yeminli mali
müşavirlik,
sınav şartı aranmaz.
Bu
maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce kanunları uyarınca vergi
inceleme yetkisini almış ve mesleki yeterlilik sınavını vermiş
olanlardan 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen 10
yıllık süreyi tamamlamamış bulunanlar, usul ve esasları Maliye
Bakanlığı tarafından belirlenecek ve Bakanlıkça yapılacak özel yeminli
mali müşavirlik sınavında başarılı olmaları kaydıyla, yeminli mali
müşavir unvanını almaya hak kazanırlar. Ancak, bunların yeminli mali
müşavir ruhsatını alabilmeleri için 9 uncu maddenin birinci fıkrasının
(a) bendindeki süreyi tamamlamaları şarttır.[15]
Geçici
Madde 10- 1/4/2008 tarihinden sonra yapılan
seçimlerden itibaren üst üste iki seçim döneminde iki defa oda veya
Birlik Yönetim Kurulu başkanlığına seçilmiş olanlar, aradan iki seçim
dönemi geçmedikçe Yönetim Kurulu üyesi olarak seçilemezler.
31/12/2008
tarihine kadar oda ve Birlik organları ile Birlik Genel Kurulu
temsilcilikleri için yapılacak seçimlerde; 40 ıncı maddedeki seçim
esasları ile 20 nci, 21 inci, 22 nci, 25 inci, 27 nci, 32 nci, 34 üncü,
35 inci, 38 inci ve 39 uncu maddelerde yer alan görev ve seçim süreleri
ile yönetim kurulu ve Birlik genel kurulu temsilcisi üye sayılarına
ilişkin hükümler yönünden bu Kanunun değişmeden önceki hükümleri
uygulanır.[16]
Geçici
Madde 11- Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten
önce; serbest muhasebeci unvanını almış olanlar ile serbest
muhasebecilik stajına devam edenlerden başarılı olanlar; altı ayı
geçmemek üzere, TÜRMOB tarafından verilen mesleki uyum eğitimine
katılarak bu eğitimi tamamladıkları tarihten itibaren beş yıl içinde
yapılacak özel serbest muhasebeci mali müşavirlik sınavlarına beş defa
girebilirler. Bu sınavlarda başarılı olanlar, serbest muhasebeci mali
müşavir unvanını almaya hak kazanırlar. Mesleki uyum eğitiminin
konuları ve ücreti ile yapılacak özel sınavın usul ve esasları Maliye
Bakanlığı ile TÜRMOB tarafından müştereken belirlenir.
Söz
konusu sınavlarda başarılı olamayanlar veya sınava katılmayanlar ise
sadece serbest muhasebeci unvanı ile çalışabilirler, "serbest muhasebeci
mali müşavir" unvanını kullanamazlar. Bunlar, 2 nci maddenin (A)
fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde belirtilen işleri yapamazlar, 45 inci
maddede belirtilen yasaklara uymak zorunda olup, meslek mensuplarına
ilişkin düzenlemelere tabi tutulurlar. Ayrıca, bunların yapacakları iş
ve işlemler karşılığında alacakları ücretler 46 ncı maddeye göre tespit
edilmeye devam edilir.
Bu madde
uyarınca serbest muhasebeci mali müşavir unvanını almaya hak
kazananların;
a) Yeminli mali müşavirlik sınavına
katılabilmeleri için 9 uncu maddede belirtilen şartlara,
b)
İlgili kanunları uyarınca bağımsız denetçi unvanıyla denetim
yapabilmeleri için söz konusu mevzuatta belirtilen şartlara,
ilave
olarak 5 inci maddenin (A) fıkrasının (a) bendinde belirtilen eğitim
şartını taşımaları zorunludur.[17]
Geçici
Madde 12- Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten
önce; kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisi almış olanlardan
bilanço esasında defter tutan özel kuruluşların muhasebe birimlerinde
birinci derece imza yetkisini haiz, muhasebenin fiilen sevk ve idare
edilmesinden veya mali denetiminden sorumlu bulunanların bu
hizmetlerinde geçen süreleri ya da yeminli mali müşavirlik ve serbest
muhasebeci mali müşavirlik şirketlerinde geçen hizmet süreleri ile
serbest muhasebeci mali müşavirlerden bir işyerine bağlı olarak
çalışanların bu süreleri, 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (a)
bendinde belirtilen sürenin hesabında dikkate alınır.
Bu
madde kapsamında bulunanlardan 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (a)
bendinde belirtilen süreyi tamamlamadığı gerekçesiyle ruhsatı iptal
edilmiş olanlara, Birliğe başvurmaları halinde yeniden sınava
girmelerine gerek kalmaksızın yeminli mali müşavirlik ruhsatı verilir.[18]
Geçici
Madde 13- Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten
sonra yapılacak ilk seçimde, her oda, üye sayısına bağlı olmaksızın
seçeceği üç temsilciye ilave olarak, üyelerinin altmışta biri oranında
Birlik Genel Kurul temsilcisi ve aynı sayıya kadar yedek temsilci
seçer.[19]
Geçici
Madde 14- Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce
oda nezdinde staj dosyası açtırmış ve staja başlama sınavını kazanmış
olanlar hakkında, 5 inci maddenin (A) fıkrasının (b) bendinin bu
Kanunla değişmeden önceki hükmü uygulanır.[20]
Yürürlük
Madde
51 - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde
52 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür
[1]
26.07.2008 tarih ve 26948 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 5786
sayılı Kanunun 15. Maddesi ile Kanunun 40. Maddesine sekizinci fıkradan
sonra gelmek üzere fıkralar eklenmiştir.
[2]
26.07.2008 tarih ve 26948 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 5786
sayılı Kanunun 15. Maddesi ile Kanunun 40. Maddesinde yer alan
onbirinci fıkra madde metninden çıkarılmıştır. Çıkarılmadan önceki
hali; “Oy verme işlemi, gizli oy açık tasnif esaslarına göre
yapılır. Listede adı yazılı bulunmayan meslek mensubu oy kullanamaz.
Oylar oy verenin kimliğini oda veya resmi kuruluşça verilen belge ile
ispat etmesinden ve listedeki isminin karşısındaki yerin
imzalanmasından sonra kullanılır. Oylar, üzerinde ilçe seçim kurulu
mühürü bulunan ve oy verme sırasında sandık kurulu başkanı tarafından
her seçim için ayrı ayrı verilecek kâğıtlara yazılmak ve mühürlü
zarflara konulmak suretiyle kullanılır. Bunların dışında yazılan veya
mühürsüz zarflara konulan oylar geçersiz sayılır.”
[3]
08.02.2008 tarih ve 26781 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 5728
sayılı Kanunun 463. maddesi ile “Devlet memurları” ibaresi
yerine “kamu görevlileri” ibaresi getirilmiş ve metne
işlenmiştir.
[4]
26.07.2008 tarih ve 26948 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 5786
sayılı Kanunun 16. Maddesi ile Kanunun 41. Maddesine fıkra eklenmiştir.
[5]
26.07.2008 tarih ve 26948 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 5786
sayılı Kanunun 16. Maddesi ile Kanunun 41. Maddesine fıkra eklenmiştir.
[6]
26.07.2008 tarih ve 26948 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 5786
sayılı Kanunun 17. Maddesi ile Kanunun 44. Maddesi başlığı ile birlikte
değiştirilmiştir. Değiştirilmeden önceki hali; “Reklam yasağı
Madde 44 - Meslek mensupları iş elde etmek için reklam sayılabilecek
faaliyetlerde bulunamazlar. Tabela veya basılı kâğıtlarında ruhsatname
ile belirlenen meslekî ünvanları dışında başka sıfat kullanamazlar.”
[7]
26.07.2008 tarih ve 26948 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 5786
sayılı Kanunun 19. Maddesi ile Kanunun 45. Maddesinde yer alan “Serbest
Muhasebeciler”, “serbest muhasebecilerin ve”, “serbest muhasebecilik”
ibareleri metinden çıkarılmış ve işlenmiştir.
[8]
26.07.2008 tarih ve 26948 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 5786
sayılı Kanunun 18. Maddesi ile Kanunun 45. maddesine eklenmiştir.
[9]
26.07.2008 tarih ve 26948 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 5786
sayılı Kanunun 19. Maddesi ile Kanunun 46. maddesinde yer alan “serbest
muhasebeciler” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
[10] 08.02.2008
tarih ve 26781 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 5728 sayılı Kanunun
464. maddesi ile “Devlet memurları” ibaresi yerine “kamu görevlileri”
ibaresi getirilmiş ve metne işlenmiştir.
[11]
08.02.2008 tarih ve 26781 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 5728
sayılı Kanunun 465. maddesi ile “bir milyon liradan on milyon liraya
kadar ağır” ibaresi yerine “adli” ibaresi getirilmiş ve metne
işlenmiştir.
[12]
26.07.2008 tarih ve 26948 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 5786
sayılı Kanunun 19. Maddesi ile Kanunun 49. Maddesinin ikinci fıkrasında
yer alan “12/4, 13, 15/4, 43/1, 43/2, 44, 45 inci maddenin 1 inci
fıkrası hükümlerine” ibaresi değiştirilmiş ve madde metnine
işlenmiştir. 23.01.2008 tarihinde yayınlanan 5728 sayılı Yasa ile
yapılan değişiklik ise şöyle: “MADDE 49- 3
üncü maddenin birinci fıkrasına aykırı davrananlar hakkında altı aydan
bir yıla kadar hapis ve adlî para cezasına hükmolunur.
13,
15/4, 43/1, 43/2, 44 ve 45 inci maddenin birinci fıkrası hükümlerine
aykırı davranışta bulunanlar hakkında, fiil daha ağır bir cezayı
gerektiren bir suç oluşturmadığı takdirde, yüz güne kadar adlî para
cezasına hükmolunur.
12 nci maddenin dördüncü
fıkrasındaki hükme aykırı davranışta bulunan kişi hakkında, fiil daha
ağır cezayı gerektiren bir suç oluşturmadığı takdirde, altı aydan bir
yıla kadar hapis ve adlî para cezasına hükmolunur.”
[13]
08.02.2008 tarih ve 26781 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 5728
sayılı Kanunun 465. maddesi ile madde değiştirilmiş ve metne
işlenmiştir.
[14]
26.07.2008 tarih ve 26948 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 5786
sayılı Kanunun 19. Maddesi ile Kanunun 50. Maddesinin birinci
fıkrasının (n) bendinde yer alan “sınav komisyonları ile geçici
kurulun” ibaresi değiştirilmiş ve madde metnine işlenmiştir.
[15]
26.07.2008 tarih ve 26948 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 5786
sayılı Kanunun 20. Maddesi ile Geçici Madde 9 eklenmiştir.
[16]
26.07.2008 tarih ve 26948 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 5786
sayılı Kanunun 20. Maddesi ile Geçici Madde 10 eklenmiştir.
[17]
26.07.2008 tarih ve 26948 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 5786
sayılı Kanunun 20. Maddesi ile Geçici Madde 11 eklenmiştir.
[18]
26.07.2008 tarih ve 26948 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 5786
sayılı Kanunun 20. Maddesi ile Geçici Madde 12 eklenmiştir.
[19]
26.07.2008 tarih ve 26948 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 5786
sayılı Kanunun 20. Maddesi ile Geçici Madde 13 eklenmiştir.
[20]
26.07.2008 tarih ve 26948 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 5786
sayılı Kanunun 20. Maddesi ile Geçici Madde 14 eklenmiştir.